થોડા સ્વતંત્ર શેર...ગુંજન ગાંધી

સાંકળો, તાળા અને બંધ ભારે બારણા,
વેલકમ મેટ કરે, 'હોવું' શું? - વિચારણા.

******************************************************


સહેજ તો એનીય તૈયારી હતી,
ક્યાં પવનને વાસવી બારી હતી.

******************************************************

સમયના વ્હેણને વાળી અને બચપણ તરફ લઈને જવું છે.
તમારી લાગણીનું ધણ હવે વળગણ તરફ લઈને જવું છે.

******************************************************

એક લઘુ કાવ્ય

અનુસરું કે ઓળંગુ,
કે પછી હું જ બની જઉં, 
બસ એ જ વિચારોમાં
હું ઉભો રહી જાઉં છું,
ત્યાં ને ત્યાં,
રસ્તા ઉપર....


Written on 22 Sep, 2012.

બાળક ફરી બની જો....

હસતા રહી ખુશીમાં,તું દુઃખને રડી જો
ટાઈમ મશીનમાં બેસી, બાળક ફરી બની જો.

પાંખો ખુલે હવે બસ, એ રાહમાં જગત છે,
તું પીંજરે નથી એ બાબત ખરી કરી જો.

એના એ હાવભાવો, ના હાસ્ય પણ જરાયે,
જોઈ મને ચમક એ આંખોમાં થઈ ખરી જો.

શું ખીણમાં જઈ તું શોધે કશું ફરીને,
મળશે નહીં પતન ત્યાં, નીચે હજી પડી જો.

વરસાદમાં પલળતા જે ડાળખી ના શીખી,
પંખીએ એને પકડી ઉંચી કરી જરી જો.



- Written from Sept 2nd to Sept 16, 2012.

શક્યતામાં વેગ છે

સાંજથી એ શક્યતામાં વેગ છે. 

સ્વપ્ન પાસે આપનો ઉલ્લેખ છે.

ચાલતા'તા ત્યાં સુધી સારુ હતું,

થાક એ ઊભા રહ્યાની ભેટ છે.

ઝાકળ માટે આંખની આ લાગણી,

એકતરફી કોઈ દસ્તાવેજ છે.

છટકી ગઈ પેલી સુગંધી ક્યાંકથી,

ને હવા મુઠ્ઠીની વચ્ચે કેદ છે.

છેક પહોંચી ગઈ હતી ઘટના અને,

આપણી સમજણ હજી અડધે જ છે.

Written from 18 to 25 August, 12.

તારામાં થોડું ડૂબવા નીકળ્યા....

ઝરણું પાણી લાવ્યું ક્યાંથી શોધવા નીકળ્યા,
છાંયડાથી વૃક્ષનું કદ માપવા નીકળ્યા.

ઘર કરે મારામાં તું એ રીતે, રહેવાય ના,
ને અમે તારામાં થોડું ડૂબવા નીકળ્યા.

ટોચની જોઈ ઉદાસી,આભમાં બેઠા નહીં,
વાદળો પર્વતનો આંટો મારવા નીકળ્યા.

ફૂલને પાંખો વિશે જો કલ્પના આવી,તો -
એ બધા ર્ંગીન સરનામે જવા નીકળ્યા.

ઘાસમા છૂપાયેલી એ સોય પાછી મળી,
જે દિવસ ખોયેલા એને ગોતવા નીકળ્યા.

- Written from July 22 to July 31, 2012.

ક્યાં સુધી હુ અવતરું?

શ્વાસ ખાલી ખાલી લાગે તે ભરું.

નાની તો નાની, ચલો કેડી કરું.

ધોમધખતા દ્શ્યથી દાઝે નહીં,

આંખમા એવું થઈ પાણી તરું.

લાકડાની નાવ છે,તૂટી શકે,

ભેટ ચાંદીની જ લો તમને ધરું.

બારી ખુલ્લી રાખવાની વાત છે,

આ હવાને કેટલું હું કરગરું?

હાશ રસ્તાને થઇ એ કારણે,

કારની ચાવી મૂકી પાછો ફરું.

આંગળી પોતાનો હિસ્સો માનશે?

નખ થઈને ક્યાં સુધી હુ અવતરું?

 

 

(01st July, 2012)

વાત વરસાદે ઉડાવી ……

હાથની આ ઝણઝણાટી,

કોણ જાણે શું થવાની.

  

બંધ બેસે એવા સપના,

રાત ગોતી લાવે ક્યાંથી.

ઈંટતા ઓછી પડેલી,

એટલે ભીંતો ચણાઈ.

ને અમે ભીના થયા'તા,

વાત વરસાદે ઉડાવી.

જીભ ઊપર આવે ના આવે,

જીવ પર એ આવવાની.


- Written from June 21 to June 26, 2012

મહેકને અડકી ગયા....

'માપ દરિયાનું ગજું' એવું કહી મલકી ગયા,
ફૂટપટ્ટી રેતને ધરતા તમે અટકી ગયા.

આંકડા ઓછા પડે તો આંગળાઓ ચાલશે,
ચાંદ સૂરજને ગણો, તારા ભલે છટકી ગયા.

હાથ જો છોડી શકો ને,તો જ આગળ જઈ શકો,
આ સમયનો સાથ આપી કેટલા ભટકી ગયા.

પાંદડા પર આભ ઉતર્યું ને જમીન કોરી રહી,
ને સરોવર જોઈને આ,શી ખબર છલકી ગયા.

ફૂલની હાલત ઘણી ગંભીર જેવી થઈ જશે,
ભૂલથી કોઈ વાર પણ જો મહેકને અડકી ગયા.

- (10 to 14th June, 2012)

નથી નથી.....

કંઈ પણ નવું નથી, જૂનું નથી નથી.
પાસે નથી કશું, અળગું નથી નથી.

જે ડાબા હાથે જીવ્યા'તા સરળ કદી,
એ જમણા હાથે પણ મળતું નથી નથી.

સત્યોનો રંગ કાળો હોઈ ના શકે,
તો શ્વેત છે, એ પણ સાચું, નથી નથી.

હા-ના તો થઈ નથી, કે વાત આંખથી,
ને ખાસ એવું કંઈ બન્યું નથી, નથી?

રાતે અવાજ ધીમો ના કરી શકો?
મનરવ ને એવું કહેવાતું નથી નથી.

- Written from May 25 to 3 June.

એમાં શું.....

આકાશને છત કહેવાનું, એમાં શું?
બસ, ખુલ્લા મનથી રહેવાનું, એમાં શું?

મારા જ રસ્તે ચલો ને મજા પડશે,
હા, બહુ નથી ત્યાં વહેવાનું, એમાં શું?

છટકી ગયા સ્પર્શ, તમને મળ્યા સ્મરણ,
ને ટેરવાને સહેવાનું, એમાં શું?

પાણી કહે, ચાલ પર્વત ઉપર જઈએ,
ઝરણામાં દાટો વહેવાનું, એમાં શું?

તડકાને રાતે મળો, વેશ બદલીને,
'ચલ ચાંદનીમાં' કહેવાનું, એમાં શું.

Written from 16.05 to 22.05, 2012

મેં વિચારોને ફરી ઇસ્ત્રી કરી......

મેં હથેળીને પછી મુઠ્ઠી કરી,
ભાગ્યરેખા એ રીતે લાંબી કરી.

ચામડીને તો કરચલી ચાલશે,
મેં વિચારોને ફરી ઇસ્ત્રી કરી.

પગ ભટકવા એટલા જીદે ચડ્યા,
મેં બધા નકશાની લો હોળી કરી.

આટલું અજવાળુ અમને બસ હતું.
આંખ પાછી કેમ તેં મોટી કરી.

પરસેવો શું હોય, સમજાવો તરત,
પાણી એ નિર્દોષ ઉઘરાણી કરી.

- From April 21 to 27, 2012. Modified on 18.01.13.

વેનિસના દરિયાની ગઝલ...

વેનિસના દરિયા પાસેથી મળેલી ગઝલ,

 

દરિયો દળાય છે,
કોને કળાય છે?

 

તારી જ છે હવા,
એને મળાય છે?

જીવ્યાનો અર્થ શું -
'હોવું ગળાય', છે?

કંઈ પણ બની શકે,
રેતી 'જળાય'છે!

લો આ વિશાળતા,
એને વળાય છે?

 

- Written on 27 March, 2012 between 6.30 PM to 7.30 PM. Modified on 1st April, 2012.

જળપરીના સમ!

પગરખામાં નડેલી કાકરીના સમ.
નહી તો, નંગ વાળી આંગળીના સમ.

મને 'શું છે હયાતી', એ સમજ આવી,
બધી એના વિશેની ચોપડીના સમ.

ન ચીસો કોઈએ પણ સાંભળી એની,
એ જાજમ પર પડેલી ટાંકણીના સમ.

હશે ટટ્ટાર મન તો ચાલશે એને,
લો ખૂણામાં પડેલી લાકડીના સમ.

તમે પામી ગયા છો ભેદ દરિયાનો?
એ તળિયામાં વસેલી જળપરીના સમ!

- Written from February 12 to 18, 2012

- એક પ્રતિભાવ શ્રી સંજુ વાળા તરફથી (ફેસબુક પર)...Proud moment..:-)..

ડીયર ઘસાઈ/ટીપાઈ/ચવાઈ ગયેલી આપણી ગુજ, ગઝલને આમ જરા નવા રૂપે માંડવાના આપણા સૌના પ્રયત્નો ફળો. આ નવતા માટે મારા અભિનંદન.

અવાજો પણ કદી દેખાય તો....

સ્વપ્ન છે એ રાતથી લંબાય તો,
ધારણાનું આ જગત બદલાય તો?

તું 'સફર', 'રસ્તા' વગર પહોંચી શકે,
આ 'ગતિ' દિશા' નથી સમજાય તો.

સહુ સનાતન સત્યનું આવી બને,
એક દિવાથી સૂરજ ઢંકાય તો?

નામ એનું ગણગણું, ને થાય કે,
આ અવાજો પણ કદી દેખાય તો?

તું સમયસર આવે તો એવું બને?
'રાહ જોવાનો' સમય અકળાય તો?

-Written from Jan 28 to 02 Feb, 2012.

આપે છે...

જવાબમાં સવાલ આપે છે,
મને નવા ખયાલ આપે છે.

હશે કદાચ મારી ભૂલ પણ,
તું રોજ આ બબાલ આપે છે!

છે રસ્તો એનો એ જ રોજ પણ,
નવી નવી જ ચાલ આપે છે

છે ગૂંચ આમ કેટલી તો પણ,
એ તો સરળ વહાલ આપે છે.

તમાચા બસ તમાચા આપશે,
જરા ય ગાલ લાલ આપે છે?

લડાઈ એકલા લડો, કહી,
ને બે ય હાથે ઢાલ આપે છે.

હતું કે છત મળે તો બહુ થયું,
ધરાર એ દિવાલ આપે છે.

લાગણી હાજર જવાબી નીકળી...

એકદમ ધીમેથી ત્યાંથી નીકળી,
એ દિવો છોડી હવા બી નીકળી.

ભાગ્ય થીજી જાય જો જામે બરફ?
ત્યાં જ સૂરજની સવારી નીકળી.

તું જો હાજર હોય તો રાજી થતી,
લાગણી કેવી નવાબી નીકળી.

વ્યક્ત ના થઈ જાઊં એવી બીકથી,
જિંદગી આખ્ખી, અધૂરી નીકળી

'હા' કે 'ના' એ તો કંઇ બોલ્યા નહીં,
લાગણી હાજર જવાબી નીકળી.

શું મળ્યું છે?

દર્દને સંકોરવાથી શું મળ્યું છે?
એકલું રાખી મૂક્યું મન, શું ફળ્યું છે?

આપણા હોવાપણાની શક્યતામાં,
કોણ આવીને અહીં ટોળે વળ્યું છે?

રાત સુંદર, ચંદ્રને credit મળી ગઈ,
તેજ સૂરજનું હકીકતમાં બળ્યું છે!

ભીંત પર જે કંઈ લખ્યું વાંચી ગયા પણ,
ભીંતની અંદર પછી કોઈ ચળ્યું છે?

એક ટીપાને હતું જંગી કુતૂહલ,
જળપણું છોડી, હવા સાથે ભળ્યું છે.

"સોનલ તુ ઇટ્ટા કીટ્ટા છોડ

રમેશ પારેખ ની સોનલ ગુજરાતી સાહિત્ય માં અમર છે....

"સોનલ તુ ઇટ્ટા કીટ્ટા છોડ" એ મારું રમેશ પારેખ નું ખુબજ ગમતું પ્રણય કાવ્ય છે....

જે લાડ લડાવી ને શબ્દો ને રમાડી ને એમને સોનલ ને મનાવવાની રમત શરુ કરી છે એ એમની સોનલ જેટલી જ મીઠી છે......

તોહ માણો ર. પા નું આ શીરા ની જેમ ગળે ઉતારી જાય એવું અને એની મીઠાશ થી દિલ દિમાગ ને તરબતર કરી દે તેવું કાવ્ય....

"આમ નજર ના ફેરવી લેવાથી પાસેનું હોય એને થોડું પરાયું બનાવી શકાય છે

એવું ખરું કે....

.હું ઘડીક હોવું ને ઘડીક ના પણ હોવું....

પણ ઘડીક માં ચોર પગલે તારી સૈયા માં સળ થઇ ને બેસી પણ જવું..

.હું કોઈ નક્કી નહિ હોવું....

તારા પુસ્તક નું સત્યાવીશમું પાનું હોઈશ...તું ચાલે તે રસ્તો હોઈશ...

તારા ખુલ્લા કેશ માં ફરતી હવા હોઈશ...

તું મને સંભાળે પણ તારી યાદ માં જ ના આવું....

છબી માં હોવું પણ તારી સામે ના જ હસું...

ક્યારેક જૂની પેટી માં છુપાયેલ મારો કોઈ પત્ર બની ને,હું અચાનક જાદુ અને તને રડાવી પણ દવું....

પણ અંતે તોહ સોનલ તું છે કેલીડોસ્કોપે અને હું છું તારું બદલાતું ચિત્ર..

અપને અરસ પારસ છીએ....

તારી હથેળી માં ભાગ્ય ની રેખા હું છું...

તારા અરીસા માં દેખાતું પ્રતિબિંબ હું છું....

તારી સકલ સુંદરતા બની ને તને ભેટી પડ્યો છું....

તારું સકલ સોનલ પણું જ હું છું....

અને તારે એનો ઇનકાર કરવો છે.....કરી તોહ જો...."

પણ નથી...ગુંજન ગાંધી

પલળી જવાય એવો વરસાદ પણ નથી,
તું યાદ રાખવાની, એ યાદ પણ નથી.

એ સ્પર્શની મજાની હું વાત નહી કરું,
શબ્દોમાં સાલી એવી મરજાદ પણ નથી.

ઘૂંટણ અહીંયા સૌના ચરણો બની ગયા,
ને ઘાસ જેવો કોઈ અપવાદ પણ નથી.

પરસેવો ટેરવાને એ રંજથી કહે,
એવો નસીબ સાથે સંવાદ પણ નથી.

તારા વગરની એને, હું સાંજ ના કહું,
ને આમ એ દિવસમાં છે, બાદ પણ નથી.

Was written from June 18 to July 10, 11 and revised on 01 Jan, 12

એક પીંછું.....

શું હશે હળવાશનું કારણ મને સમજાયું સાંજે,
એક પીંછું શર્ટની પાછળ મને દેખાયુ સાંજે.

ઝાકળોના 'કોર્સ'માં એ આમ તો આવે નહી પણ,
ફૂલની પરવાનગીથી આજ એ પથરાયુ સાંજે.

એમણે આપેલા શબ્દો દિવસે ના કામ આવ્યા,
ને પછી અજવાળું એમાંથી બધું ફેલાયું સાંજે.

રાત પહેલાને દિવસની સાવ પાછળ, કોણ ઊભું?
સાવ સહેલું એ સમયનું માપ ના વર્તાયુ સાંજે.

લાત મારીને સવારે મોકલી આપેલ દરિયે,
એ જ મોજું પગમાં આવી જોરથી અથડાયું સાંજે.

ખૂબ તડકો, ભર બપોરે, રોફ ભારે, દબદબો બહુ,
સૂરજીયુ એ શી ખબર કે ક્યાં જઈ પછડાયું સાજે?

Written from 4th to 7th May, 2011